Interieur


Het kerkgebouw dateert uit 1941, wat natuurlijk een vreemd moment was om een kerk te bouwen. Aan de andere kant wist men toen nog niet of de Duitse bezetting permanent zou zijn. De materiaalschaarste in deze tijd had als gevolg dat de kerk gebouwd is uit eenvoudig materiaal. Voor de architect, Gerrit Feenstra, was dit geen probleem. Hij had toch al een voorkeur voor eenvoud in een kerkgebouw. Zo zijn alle oorspronkelijke ornamenten in de kerk van smeedijzer vervaardigd, zelfs de kandelaars op het altaar.
De vorm van de kerk maakt een tijdloze indruk. Zij doet denken aan een vroegchristelijk kerkje en heeft de grondstructuur van een basilica.

 

Altaar

In het natuurstenen (comblancien marmeren) altaar liggen relieken van de heiligen Willibrordus, Bonifatius, Werenfridus en Lebuïnus ingemetseld. De reliefs tonen het Christusmonogram, het kruis en de letters Alfa en Omega.



Het is een altaar waar de priester niet goed achter kan staan. Een deel van de dienst staat de priester dus met de rug naar de gelovigen. Momenteel staat deze inrichting in de parochie ter discussie. Een argument voor een kleiner altaar zou kunnen zijn dat de architect Gerrit Feenstra op zijn oorspronkelijke ontwerp een veel minder breed altaar had getekend, één waar je wel achter zou kunnen staan. Misschien dat de toenmalige pastoor of de bisschop hem toen heeft verteld dat een oud-katholiek altaar breder moet zijn in verband met alle kaarsen en canonborden die er op plaats moeten krijgen.

 

Hoe het ook zij, het is een mooi altaar, enige tijd geleden nog verfraaid door het bladgoud dat door een anoniem blijvende parochiaan geschonken is om de reliefs met bladgoud te versieren - iets wat door de maker zo bedoeld was maar nooit was uitgevoerd.

 

Communiebank

Dat zie je niet meer in veel kerken: een communiebank.Ook in de Oud-Katholieke Willibrorduskerk zijn er wel plannen om de altaarruimte te moderniseren en de communiebank te verwijderen. Omdat dat tot op heden niet is gedaan, is er tot nu toe een mooi object gespaard gebleven dat ook eigenlijk in deze ruimte thuishoort. Het smeedijzeren hekwerk bevat een wat raadselachtige afbeelding van brood en vis: een grote vis met een miniscuul mandje brood op de rug.

De bovenkant van de communiebank is een (met liefde) rond gezaagde eikenhouten plank. Prachtig handwerk!

 

Doopraam

De doopkapel heeft één klein rond raam. Toen het gebrand­schilderde venster van Joop Janssen uit 1957 werd vernield, vond het kerkbestuur het beter om dit niet te laten restaureren, maar aan Rinke Nijburg de opdracht te verstrekken een ander raam te ontwerpen. In 2001 kon dit raam worden geplaatst.

Het raam laat in een abstract aandoende vlakverdeling een hand zien waar stromend water uit komt, dat terechtkomt op een aangeduid kinderhoofdje. In een eerder ontwerp kwam de hand uit een wolk en leek het hoofdje meer op de planeet aarde, zodat een associatie met het Noachverhaal gelegd werd.
Er is een boekje beschikbaar met een beschrijving door Daan Van Speybroeck.

 

Doopvont

Een eenvoudig zandstenen doopvont, met een gedreven smeedijzeren deksel, ontworpen door het architektenbureau van Gerrit Feenstra. Deze doopvont staat achterin de kerk, in de doopkapel, die enkele treden lager ligt dan de rest van de kerk. De idee daarachter is, dat je voor de doop bij wijze van spreken afdaalt in het water. Na deze handeling van levensvernieuwing wordt je naar boven gebracht en neemt de gemeenschap je in vreugde op.

Op bovenstaande foto wordt het dochtertje van de pastoor tijdens een dienst met de Anglicanen gedoopt door Rev. Sam van Leer.

 

Gezangenbord

We gebruiken dit bord, dat ontworpen werd op het architektenbureau van Gerrit Feenstra, eigenlijk haast niet meer, sinds de liturgie die we vieren een aantal hervormingen heeft doorgemaakt. Om bruikbaar te zijn, zou het nu heel anders moeten worden ingedeeld. Maar het bord is al zo bij het gebouw gaan horen dat we het graag laten hangen, tenzij het op een zondag moet wijken voor een kinder- of ander kunstwerk.

 

 

Godslamp

Deze godslamp is de derde in het gebouw. De eerste was een groot hangend gevaarte, de tweede een wel erg eenvoudig dingetje. Sander F. Griek ontwierp de huidige godslamp als tegenstuk bij de tabernakel, die hij eveneens ontwierp en vervaardigde. Het materiaal is gestoomd perenhout en gezandstraald glas.

 

Kerkhof

Pastoor Jan Visser begon in 1963 met het symbolisch kerkhof. Kerkhoven rond kerken zijn verdwenen en dat is eigenlijk een gemis. Als iemand van de gemeenschap sterft, blijft hij of zij erbij horen. Je naam blijft leven.

Vandaar dit symbolische kerkhof: simpele houten kruisjes met namen en de data waartussen het aardse leven zich afspeelde.

Nabestaanden kunnen bij het in- en uitgaan van de kerk steeds even het kruisje groeten. Sommigen steken er ook een heel klein palmpaastakje aan.

 

Kerstraam

Het raam is van de Arnhemse glazenier Gerard Temme.

Engelen verschijnen aan de herders in het veld

De herders knielen bij het kind in de stal

Maria en Elisabeth ontmoeten elkaar

De engel Gabriël kondigt Maria aan dat zij een kind zal krijgen

 

Klokkentouw

Op de zondagmorgen zien sommige parochianen elkaar vaak weer voor het eerst in weken. Ze wonen dan ook voor een groot deel ver van de kerk. De begroetingen kunnen hartelijk zijn. Echt stil en meditatief is het dan niet. Om kwart voor tien wordt de klok geluid. Daarna respecteren we de stilte, zodat iedereen in gebed of meditatie zich kan voorbereiden op de eucharistieviering.

Natuurlijk is de klok bedoeld om de gelovigen naar de kerk te roepen. Onder de bewoners van Molenbeke zijn dan geen parochianen, maar velen kennen de kerk goed en horen haar klokgelui graag.

 

Kloostergang

De Kloostergang is een ontmoetingsruimte, die aan de kerk is vastgebouwd.

Vroeger was hier echt een "kloostergang": een zuilengangetje dat de kerk en de pastorie met elkaar verbond. Het huidige zaaltje is gebouwd in 1993 om in de behoefte aan een ontmoetingsruimte te voorzien.

De bouw van deze zaal was het eerste en ingrijpendste in een reeks van projecten waarbij het kerkbestuur een professioneel ontwerper in de arm nam om onze gebouwen te verrijken.

De opdracht werd gegeven aan de Oosterbeekse architekt Edo Vos, die een harmonieus gebouwtje ontwierp met veel licht, twee niveaus en aardige details zoals de combinatie van natuursteen en als natuursteen geverfd materiaal.

Op de onderstaande foto komt niet zozeer de mooie vormgeving van Edo Vos uit, maar wel het dankbare gebruik van de Kloostergang, hier bij een oecumenische rijstmaaltijd. Aan de muur hangt een schilderij van de kinderkerk.

 

Kroonluchter

Eind 2005 werd de kroonluchter door Arnout Visser geornamenteerd met een kruis van honderd twinkelende LED-lampjes. Arnout Visser is een Arnhemse vormgever met een internationale reputatie. Design van zijn hand bevindt zich onder andere in de collectie van het Museum of Modern Art in New York, en half Italië gebruikt zijn ingenieuze olie- en azijnstel van glas. Arnout werd gevraagd om creatief mee te denken over een nieuw leven voor de oude kroonluchter in de kerk. Ooit zorgde de kroonluchter ervoor dat iedereen het liedboek kon lezen, zelfs na het invallen van de duisternis. Door nieuwe verlichting aan de zijmuren zijn de oude lampen overbodig geworden. In 2005 werd de smeedijzeren armatuur nog verder bedorven, toen er -op last van de brandweer- twee oerlelijke lichtbakjes voor de noodverlichting op werden bevestigd.

De kroonluchter hoort bij de oorspronkelijke inrichting uit 1941. Het is een mooie ruimteverdeler, een soort transparant verlaagd plafond, dat de kerk intiemer maakt. Arnout Visser bedacht een aantal manieren om de kroonluchter een nieuw leven te geven. Het idee van een kruis van LED-lampjes is het mooiste. De lampjes worden bevestigd aan vier van de acht krullerig gesmede ‘spaken’ van de kroonluchter. Ze vormen zo een kruis dat sprookjesachtig twinkelt boven het middenpad.
Wie meer wil weten over Arnout Visser en zijn werk, kan terecht op zijn website.

 

Mariabeeld

Niet alle oud-katholieken hebben een evengrote devotie voor Maria. Toch is het er in onze traditie altijd geweest. Ook de traditionele Mariafeesten werden steeds gevierd; niet de nieuw uitgevonden feesten van Maria Onbevlekt Ontvangen of Maria van de Rozenkrans. Het terracottabeeld laat een Maria zien die een eenvoudige vrouw is die bereikbaar is, niet hoog verheven. In die zin een echte moeder.

De Oosterbeekse kunstenares Petra Hartman heeft in december 2004 een bloemvormig object vervaardigd waar het beeld op staat.

 

Orgel

De Oud-Katholieke Parochie te Arnhem bestaat pas sinds 1909. Het is zeker dat de gemeente vanaf 1913 in het bezit is van een harmonium. Het eerste orgel, een kabinetorgel, wordt in 1927 in gebruik genomen.

Op 20 november 1941 wordt door mgr. A. Rinkel, de toenmalige aarstbisschop van Utrecht, het huidige kerkgebouw ingewijd. Het kabinetorgel wordt naar dit nieuwe kerkgebouw meegenomen.

Het oorlogsgeweld treft behalve de pastorie en het kerkgebouw ook het orgel. Gebrek aan financiële middelen is er de oorzaak van dat het orgel slechts gedeeltelijk gerestaureerd wordt. In 1949 wordt een ander orgel aangekocht. Dit blijkt een miskoop te zijn: reeds in 1956 wordt de noodzaak ingezien dit orgel te vervangen door een deugdelijk instrument.

Op 20 juli 1960 besluit het kerkbestuur aan de heer K.B. Blank de bouw van een nieuw orgel op te dragen. Het wordt een orgel volgens het mechanisch-sleepladesysteem. De inwijding van het orgel vindt plaats op 11 juni 1961.

Het orgel bevat één manuaal en een vrij pedaal. De frontpijpen zijn van de Prestant 4' (van C tot en met c").

Het orgel heeft de volgende dispositie:

Manuaal (C - g'''): Prestant
4' Pedaal (C - d'): Subbas 16'

Gamba
8'

Roerfluit BID
8' Koppel: pedaal/manuaal

Quintadeen B/D
8' (trede rechts boven het pedaal)

Fluit B/D
4'

Octaaf BID
2'

Quint B/D
1 1/3'

(N.B. BID betekent dat het betreffende register apart voor de "bas" (van C tot en met b) en voor de "discant" (van c' tot en met g"') gebruikt kan worden.

Het instrument heeft tot nu toe in technisch opzicht vrijwel zonder problemen gefunctioneerd.

Qua klank is het orgel zeer geschikt voor de begeleiding van de koorzang en de gemeentezang en voldoet het dus goed.

 

Hans de Winter

 

Paaskaars

In de katholieke traditie word de paaskaars niet het hele jaar door gebrand, maar tussen Pasen en Pinksteren, als symbool van het licht van de opgestane Heer. In de paasnacht wordt een vonk van het paasvuur door middel van de paaskaars de kerk in gedragen. Dat licht wordt vervolgens verdeeld onder alle aanwezigen, omdat allen deel hebben aan het nieuwe leven van Christus.

Met Pinksteren wordt de lichtvlam als het ware de gemeente in geblazen. Na Pinksteren wordt de paaskaars wel weer tevoorschijn gehaald en gebrand bij een doop of bij een uitvaart.

 

Paasraam

Het raam is van de Arnhemse glazenier Gerard Temme.

Het lege graf, een engel vertelt dat Jezus is opgestaan

De emmaüsgangers

Hemelvaart

Pinksteren / Uitstorting van de Heilige Geest

 

Passieraam

Het raam is van de Arnhemse glazenier Gerard Temme

Palmpasen. Jezus rijdt op een ezel door Jeruzalem.

De mensen zwaaien met takken en leggen hun kleren op de weg.

 

Gethsemane. Jezus waakt maar zijn leerlingen slapen.

Het laatste avondmaal. Jezus zegt: dit is mijn lichaam en dit is mijn bloed.

Jezus aan het kruis. Naast hem staan zijn moeder Maria en Johannes de evangelist.

 

Processiekruis

Sinds 2012 heeft de St. Willibrordusparochie, voor het eerst in haar bestaan, een processiekruis. Parochiaan mevr. T.R. (Thea) Jonker-Hillesum schonk het processiekruis, dat in opdracht van haar vervaardigd werd door dhr. Arend W. van Hal.
In de viering van 25 november 2012 (verjaardag van kerkwijding) werd het processiekruis gewijd door em. pastoor Jan Kinneging.

                                     

Tabernakel

Het tweede designproject van de parochie was het ontwerpen en laten maken van een nieuw tabernakel. Het oorspronkelijke tabernakel dat ontworpen was door het architectenbureau van Gerrit Feenstra, voldeed niet meer. Het was niet erg fraai, het slot werkte niet en er kon geen ciborie in opgeborgen worden.

Het kerkbestuur had de bestaande catalogi van kerkelijke voorwerpen bekeken maar was tot de conclusie gekomen dat er weinig origineels te vinden was. Parochiaan Martin Pieterse maakte ons erop attent dat de Hogeschool voor de Kunsten Arnhem een bureau heeft dat opdrachten bemiddelde voor gevorderde studenten. Het bracht ons in contact met Sander Griek, die op zoek was naar een geschikte afstudeeropdracht. Hij nam de opdracht tot het ontwerpen en vervaardigen van het tabernakel graag aan.

Het tabernakel is van gestoomd perenhout, van binnen met vier nissen die speciaal gemaakt zijn voor de voorwerpen die erin bewaard worden. Deze nisjes hebben van boven een ronde boog en zijn met donkerblauw satijn bekleed. Het geheel is bevestigd tussen stalen balken die donkerblauw geschilderd zijn en versierd met bladgoud. Het ontwerp en de uitvoering kregen een goede beoordeling door de Hogeschool voor de Kunsten. Na zijn afstuderen kreeg Sander Griek de opdracht om voor de parochie een bijpassende godslamp te maken.

 

Wierook

Als wierook
laat mijn gebed voor uw aanschijn komen
het heffen van mijn handen
is mijn avondoffer.

Psalm 141:2

Zo is wierook een symbool van het gebed. Het komt niet in de plaats van het gebed, maar het is er een zichtbaar teken van. Tegelijk bewierookt de priester in de eucharistie alles wat we aan God willen opdragen: de gaven die we meenamen, het brood, de wijn en ook de aanwezigen zelf.

 

Willibrordusbeeld

Bij het naar binnen en naar buiten gaan komen we langs dit terracotta beeld van Willibrordus.

Hij past bij uitstek bij ons ingaan en uitgaan: hij bracht ons binnen in het evangelie van Christus, hij brengt ons ook weer naar buiten, naar de wereld, naar de medemens, de stad in, op reis. Hier staat hij stil, maar eigenlijk was hij een pelgrim, mens op weg.

 

Wijwater

Wijwater is eigenlijk doopwater. In de paasnacht en op het feest van de Doop van Jezus in de Jordaan wordt water gezegend en apart gesteld voor de doop. In een klein bakje bij de ingang komt u wat van dit water tegen. Je kunt er wat van aan je vingers nemen en je ermee besprenkelen in kruisvorm om jezelf te herinneren dat je door de doop bent opgenomen in het Lichaam van Christus.

 

 

Oud-Katholieke Parochie St. Willibrordus, Arnhem | Site techniek: SyncCMS