Een glimp van God

De crisis kan ook een kans zijn

Deze week stond in de Trouw een stukje over een nieuwe alliantie van banken. Deze banken wilden bankieren met waarden. Op dezelfde pagina werd vermeld dat een aantal belangrijke politici een verklaring wilde afleggen dat de economische crisis om ver gaande hervormingen vroeg. We zouden moeten beseffen dat er niet alleen een economische crisis is, maar ook een klimaat- en milieucrisis. Ook noemden zij de scheve wereldhandelsbalans. Juist nu is het de tijd om hervormingen van onze economie in te voeren. Overheid en bedrijven zouden investeringen moeten doen, die positief werken op de langere termijn in plaats van steeds te gaan voor korte termijn winsten. Zo kan een betere economie ontwikkeld worden die duurzaam is en rekening houdt met de Derde Wereld. In de economische crisis blijken banken die deze waarden hoog houden en gevaarlijke kredieten schuwen zich nog steeds staande te houden en bovendien goede winsten te boeken. Blijkbaar biedt de crisis ook een kans op een betere wereld.

1 Koningen 19, 9-18

Tweede brief van Petrus 1, 16-21

Marcus 9, 2-10

Vasten in de crisis

Vasten en versobering gaan in deze tijd bijna automatisch. We moeten immers allemaal een stapje terug doen. Of zouden we de vasten nu juist moeten matigen? We hebben immers al zorgen genoeg zonder de oproep van de kerk om versobering en onthouding. Voor sommige mensen neemt de crisis immers ernstige vormen aan. Ze worden werkeloos en moeten zeer veel inleveren. We zouden de vraag algemener kunnen stellen: Hebben de mensen het niet al moeilijk genoeg? Is er sowieso niet al voldoende lijden in de wereld, zonder dat de kerk mensen extra laat inleveren?

Geen vasten?

In het verleden is er veel kritiek op het vasten geweest. Het zou levensvijandig zijn, mensen de vreugde ontnemen, een vorm van masochisme zijn. Hoe kunnen we vasten, dus vrijwillig honger lijden, terwijl andere mensen het opgelegd krijgen. Moeten we juist niet blij zijn met wat we hebben, dat ons dat leed bespaard is?

De verheerlijking op de berg

De Veertigdagentijd en vasten zijn niet bedoeld om ons vreugde te ontnemen. Ze zijn ook niet levensvijandig. Het gaat om iets anders. Dat wordt duidelijk uit het evangelie van vandaag. Jezus trekt met Petrus, Jacobus en Johannes de berg op. Daar verandert het gelaat van Jezus. Hij laat zijn ware gedaante als Mensenzoon zien, zoals dat beschreven wordt in het boek Daniel. Ook verschijnen Mozes en Elia. Mozes is de man van de Wet, de Tora. Elia is dé profeet bij uitstek. Jezus is daarmee de vervulling van de Wet en de Profeten. Maar er is meer. Met de gedaanteverandering van Jezus en de verschijning van Mozes en Elia, krijgen de leerlingen een glimp van de hemel. Mozes is namelijk ook de eerste verlosser: Hij bevrijdde het volk uit Egypte en is daarmee de voorafbeelding van de Messias. Elia is in de hemel opgenomen, maar zou weer verschijnen als de Eindtijd komt. Terwijl Jezus dus de afzondering zoekt met een aantal leerlingen, de kleine kring of inner circle, zien de leerlingen verschijning van de Eindtijd, glimp van het rijk der hemelen. Petrus wil dat vasthouden. Hij zegt niet voor niets: Laten we drie tenten opslaan.

Een glimp van de hemel

Ook wij kunnen in de Veertigdagentijd een glimp van de hemel ontvangen. Vasten is voor ons niet het zoeken van extra lijden of een vorm van masochisme. Het gaat immers niet om lijden, maar om afstand nemen van wat we niet echt nodig hebben. Daarin ligt juist het antwoord op lijden: we ervaren dat ons leven niet om materiële en luxe draait, maar om leven met elkaar. Vasten is bijbels gezien ook alleen zinvol als het gepaard gaat met weggeven van wat overblijft. Bij vasten hoort dus solidariteit. Solidariteit met armen, hongerigen met resultaat van je vasten voeden. In die solidariteit zien we al een glimp van de hemel: het idee dat rijk en arm met elkaar delen. Juist in het afstand doen van het overbodige, ontdekken we wat echt waardevol is, ons leven met anderen.

Verdieping

Naast de solidariteit zit er ook een geestelijk of spiritueel aspect aan de Veertigdagentijd: het is een tijd van verdieping. Dat hoort bij de versobering. Door te ervaren wat wezenlijk is, ontstaat er een grotere openheid voor God. Niet voor niets ervaart Elia God pas als hij zich terugtrekt. God verschijnt dan niet in een grote windvlaag of een aardbeving, maar in een zachte bries. Ook Jezus zoekt met drie leerlingen de afzondering op een berg. Hij wil zich terugtrekken van de drukte, van zorgen, om God weer nabij te ervaren. Wij kunnen ook afstand nemen van het rumoer van alledag en in de stilte en rust God ervaren. Zeker als we ook tijd nemen voor verdieping, lezen, mediteren, luisteren naar verdiepende muziek. De veertigdagentijd biedt rust en stilte om een glimp van God, van de hemel op te vangen. Zo ervaren we wie Jezus voor ons kan zijn: de mensenzoon, messias en verlosser.

Een glimp van God

De veertigdagentijd is een tijd van versobering, van vasten, een kans om afstand van het overbodige te nemen, van rumoer en zorgen. Een gevolg van vasten is dat we overhouden. We krijgen de financiële en materiële ruimte om weg te geven, om solidair te zijn met armen. Daarnaast is het ook een tijd voor verdieping, een tijd voor God. We mogen ervaren wie Jezus is. Het heeft daarmee niets te maken met onnodig lijden zoeken. Het is geen masochisme, maar wel zoeken we de vrijheid en de ruimte om te leven voor waar om het gaat: het leven met de medemens en in de nabijheid van God.

Preek van pastoor Remco Robinson, 2e zondag van de Veertigdagentijd

Oud-Katholieke Parochie St. Willibrordus, Arnhem | Site techniek: SyncCMS