Kunnen we het licht der wereld zijn?

Een doop op een bijzonder moment en op een bijzondere plaats

Het is in de Oud-Katholieke Kerk steeds meer het gebruik om op twee momenten in het jaar te dopen: met Pasen en op het feest van de Doop van de Heer. Vandaag is het feest van de Opdracht van de Heer in de tempel, oftewel Maria Lichtmis. Het feest geeft wel een bijzondere betekenis aan de doop: net als Jezus door zijn ouders is opgedragen in de tempel, zo worden ook Floris en Merlijn opgedragen hier in onze kerk. Ook dat is bijzonder, want de dopelingen wonen in Leiden. Via oma Marianne, zijn de kinderen in contact gekomen met onze parochie, in het bijzonder met de kinderviering van Pasen. Daarom vindt de doop hier plaats, maar worden de dopelingen ingeschreven in de parochie Leiden.

Maleachi 3, 1-4 Hebreeën 2, 14-18 Lucas 2, 22-32 (33-40)

Betekenissen van de doop

De doop heeft verschillende betekenissen. Van oudsher is het het teken van bekering, het afwassen van je zonden en een nieuw leven beginnen. In de christelijke traditie is dat laatste aspect steeds belangrijker geworden. Via de doop word je lid van de Jezus-gemeenschap, wat we nu de kerk noemen. Je wordt aangenomen als kind van God en begint een nieuw leven als christen. Het nieuwe leven krijgt nog meer de nadruk als je pasgeboren of heel jonge kinderen doopt. Dan valt het religieuze nieuwe leven samen met het biologische nieuwe leven. Dat laatste s in de katholieke traditie de regel geworden. De doop is een soort geboorteritueel geworden en de religieuze betekenis kan dan op de achtergrond raken. Daarom is het mooi als er uitzonderingen op die regel zijn, zoals vandaag. Bij Floris en Merlijn is hetgeen geboorteritueel, maar de uitdrukkelijke wens van de ouders dat ze in de christelijke traditie opgroeien tot ze zelf eenmaal oud genoeg zijn om hun  keuze te maken.

Met de doop treed je dus de christelijke gemeenschap binnen en word je aangenomen als kind van God. Het heeft ook nog een meer specifieke betekenis. Niet alleen word je lid van de Kerk met een hoofdletter, ook word je lid van een specifieke kerk, misschien mag je wel zeggen een specifieke versie van het christendom. Merlijn en Floris worden gedoopt in de Oud-Katholieke Kerk. Daarmee worden ze deel van het katholieke christendom met zijn rijkdom aan tradities. Toch probeert de Oud-Katholieke Kerk ook de lessen van het protestantisme te leren en zijn eigen verantwoordelijkheid, mondigheid en betrokkenheid zeer belangrijk.

Gedoopt op Maria Lichtmis

Zoals gezegd voegt het feest van de Opdracht van de Heer in de tempel iets toe aan de betekenis van de doop. In het verhaal lezen we hoe Maria en Jozef Jezus opdragen in de tempel volgens Joods gebruik. Hij wordt aangeboden aan de Heer, omdat alle eerstgeborenen aan de Heer toebehoren. Voor de Uittocht uit Egypte doodde de engel elke eerstgeborene, behalve van de Israëlieten. Zij hadden hun deurposten met lamsbloed ingesmeerd, zodat de engel hun huizen oversloeg. Overigens wordt nergens vermeld dat Jozef en Maria daarvoor hun offer brengen. Is dit een verwijzing van de evangelist naar Jezus die zelf later het offer brengt? Ze brengen wel een reinigingsoffer, dat noodzakelijk was, omdat vrouwen na de bevalling onrein waren. Na het offer waren ze weer rein en mochten ze alles weer doen.
Direct daarna komen ze Simeon tegen die Jezus herkent als het Licht voor de volkeren. Het is een titel die de lijdende dienaar bij de profeet Jesaja krijgt. De dienaar is niet alleen geroepen om het volk van Israël te redden, maar ook een licht voor de volkeren te zijn, dus ook de mensen buiten Israël. Jezus is dat licht. Als Licht voor de volkeren wordt Jezus een teken van tegenspraak. Hij zal mensen voor het koninkrijk Gods winnen, maar velen zullen zich ertegen verzetten.  Daarna komt Hanna die God dankt en iedereen gaat vertellen dat de bevrijder van Israël geboren is.
Dat Jezus wordt opgedragen in de tempel als het Licht voor de volkeren, vieren we vandaag door de kaarsen te zegenen en ze brandend uit te delen. Ook zegenen we de kaarsen die het komende jaar zullen branden op het altaar. Door kaarsen te ontsteken  vieren we dat het Licht dat Christus is, ook in onze kerk en in ons leven is binnengedrongen. Tegelijkertijd ontvangen wij het licht om het zelf ook te dragen. We maken een korte lichtprocessie met onze kaarsen. Jezus is het licht voor de wereld, maar omdat wij christenen in Hem gedoopt zijn, krijgen wij de opdracht om net als hij licht voor de wereld te zijn. Floris en Merlijn worden dus zelf Licht van Christus, een bron van liefde en vreugde voor anderen.

Kunnen wij dat licht zijn?

Floris en Merlijn worden zo gedoopt en krijgen de opdracht of misschien beter gezegd de wens mee om Licht van Christus te zijn. Die opdracht geldt natuurlijk niet alleen voor hen. Ook wij zijn gedoopt en als gedoopten delen ook wij in die opdracht. Het feest van de Opdracht van de Heer in de tempel en nog meer nu er een doopviering bij komt, confronteert ons met deze opdracht. Het feest daagt ons uit om de woorden van Simeon waar te maken, dat het Licht van Christus niet alleen 2000 jaar geleden in Jeruzalem verschenen is, maar dat het ook nu weer verschijnt, overal waar mensen ons ontmoeten. Dat is de uitdaging voor u en voor mij, Licht van Christus zijn.

Ondersteunen

Floris en Merlijn worden lid van de parochie Leiden, waar zij wonen. Toch zullen wij hen nog regelmatig terug zien, wanneer ze bij oma op bezoek zijn en mee gaan naar de kerk. Laten we als parochie hen dan steeds weer opnemen in ons midden en een kerkelijk thuis voor hen zijn. Laten we er trots op zijn dat wij bij hun doop mogen zijn, dat wij mogen beloven hen in hun levensweg te ondersteunen. Laten we dan voor hen en voor elkaar Licht van Christus zijn.