Gelderlander: Joke Kolkman

'Priesters zijn net gewone mensen'

Joke Kolkman ondergaat haar wijding in de Sinte Gertrudis Kathedraal in Utrecht.
Foto: Michiel Wijnbergh

ARNHEM - Wat goed is, komt snel. Een half jaar na haar aanstelling als diaken van de oud-katholieke Sint Willibrordusparochie in de Arnhemse wijk Molenbeke onderging Joke Kolkman al haar heuglijke wijding tot priester. De bliksemcarrière van Kolkman, vorig jaar met man en twee kinderen overgekomen van Bergschenhoek, heeft veel te maken met haar verleden.

Als voormalig predikant in de protestantse kerk weet ze wat van haar binnen een geloofsgemeenschap mag worden verwacht.

Van protestant tot oud-katholiek. Bekeerd of van het geloof gevallen? Joke Kolkman (50) neemt de tijd voordat ze, gezeten aan de keukentafel in de sobere dienstwoning aan de Adolf van Nieuwenaarlaan, antwoord geeft. "Mijn geloof is inhoudelijk niet veel veranderd. Het komt erop neer dat ik binnen een andere kerk mijn plek heb gevonden."

Tot haar achttiende was ze naar eigen zeggen nog nooit een katholiek tegengekomen. "Ik ben opgegroeid in Holten, binnen een gereformeerde gemeenschap. Ik kende geen enkele katholiek."

Na de middelbare school koos ze voor een studie theologie in Kampen. Vervolgens werd ze predikant. "De laatste jaren had ik steeds meer mijn bedenkingen wat betreft de protestantse kerk. Naar mijn idee hadden financiële en organisatorische zaken te veel de overhand. Via een collega van mijn man zijn we toen gaan kijken bij de oud-katholieke kerk. Dat beviel meteen goed, omdat de inhoud weer centraal stond. Oud-katholieken gaan in hun beleving terug naar de oorsprong, naar de eerste eeuwen na Christus. Toen kwamen mensen bijeen om met elkaar het brood te breken en verhalen over Jezus aan te horen. Wij zeggen niet wat mensen moeten geloven. Daar kan iedereen zijn eigen invulling aan geven. Wel scharen wij ons allemaal in onze traditie: je bewaart niet de as, maar houdt het vuur brandend."

En ja, het uitbundige van de liturgie sprak haar ook wel aan. "Er is gezang, er is wierook, er is wijn en brood; alle zintuigen worden aangesproken tijdens een mis. In een protestantse kerk gaat het er toch wat saaier aan toe. Daar is alles gericht op luisteren."

Om binnen de nieuwe 'club' te kunnen werken, moest ze wel weer studeren, aan het seminarie in Utrecht. "Tentamens, werkstukken; ik kreeg het allemaal weer voor mijn kiezen. Het is toch wel een vak."

Of roeping? Dat zeggen ze toch altijd?

"Ik wil er niet al te verheven over doen. Priesters zijn net gewone mensen. Ik moet ook gewoon hard werken om een goede dienst in elkaar te draaien. Dat is altijd weer een puzzel. Wat ik doe, is mezelf, in Gods naam, beschikbaar stellen. Ik wil bij mijn parochianen zijn als ze sterven, een geboorte vieren, ziek zijn, problemen kennen; noem maar op. Bemoedigen en inspireren. Daar ben ik op uit binnen het netwerk waarvan ik deel uitmaak. Als pastor kun je, figuurlijk gesproken, heel dicht bij mensen komen. Dat kan ongelooflijk mooi zijn."

Dat ze het vak goed in de vingers heeft, heeft haar snelle 'promotie' wel bewezen. Bescheiden: "Ik heb de zaken opgepakt die voorhanden waren. En verder mijn stinkende best gedaan. Dat dat bij elkaar voor bisschop en parochie voldoende was om mij na een half jaar al tot priester te wijden, beschouw ik als een enorme blijk van waardering. Ik ben daar heel dankbaar voor."

Maar toch? Niet stiekem wat vreugdedansjes gemaakt de afgelopen dagen? "Nee, echt niet. Daar ben ik veel te nuchter voor."

 

Oud-katholieken, niet behoudender

De naam oud-katholieken doet vermoeden dat de mensen die tot deze geloofsgroep behoren behoudender zijn dan rooms-katholieken, maar niets is minder waar. In de oud-katholieke kerk mogen priesters sinds 1922 trouwen, worden homohuwelijken 'gewoon' ingezegend, is het priesterambt in 1998 opengesteld voor vrouwen en mag aartsbisschop Vercammen met zijn voornaam, Joris, worden aangesproken.

De oud-katholieke kerk is vooral in het westen van het land goed vertegenwoordigd. In het oosten en midden zijn deze gelovigen dunner gezaaid, met parochies in Arnhem, Hengelo (Overijssel), Amersfoort en Culemborg. Nijmegen kent een kerngroep, Sint Stephanus, die verbonden is met de Arnhemse Sint Willibrordusparochie.

Hoewel de oud-katholieke kerk met haar tijd is meegegaan, is de uitvoering van de wekelijkse dienst klassiek, met wierook, kaarsen en gregoriaanse gezangen.

De Sint Willibrordusparochie houdt elke zondag om tien uur 's ochtends een dienst in de wijk Molenbeke. Aansluitend is er koffie en vaak een gezamenlijke maaltijd. De 'club' bestaat uit zo'n 25 mensen, die uit heel Gelderland komen. De Willibrordusparochie wil graag groeien. Landelijk gezien schommelt het ledental al jaren rond de achtduizend.

De oud-katholieken splitsten zich in 1723 af van de rooms-katholieken na een incident rond de benoeming van een bisschop. De overheersing vanuit Rome werd niet langer geduld. De oud-katholieken in Nederland doen het sinds 1723 zonder paus.

.

.

Copyright (c) 2013 Wegener Media

Oud-Katholieke Parochie St. Willibrordus, Arnhem | Site techniek: SyncCMS