preek Willibrordusviering (& St. Maarten) 11-11-2012

lezingen:

.

Jesaja 52: 7- 10
.
Hebreeën 13: 7- 13
.
Matteüs 25: 14- 34

.

.

Zusters en broeders

2 grootheden uit de kerkgeschiedenis worden vandaag herdacht: 

St Willibrordus, waar onze en vele andere parochies naar zijn genoemd, en St Maarten die nog altijd wordt geëerd met de lampionnen en de liedjes en het snoep voor de kinderen. 

Het zijn 2 heel verschillende mannen.

Willibrord kwam met overtuiging, creativiteit, met doorzettingsvermogen en vooral met veel geloof vanuit Ierland over om de mensen van de Lage Landen te bekeren tot het christendom. Het is zijn grote verdienste dat hij daarin met overleg te werk ging.

Want bekeren is mooi, maar mensen hebben daarna een kerk nodig, zo was zijn overtuiging. Je kunt mensen niet verkondigen dat ze kunnen geloven in Jezus Christus als Gods Zoon, en ze daarna aan hun lot overlaten.

Dan houden ze het niet vol. Dan vervallen ze al snel weer in hun oude gewoontes van bomen vereren en offers brengen aan de natuurgoden.

Met min of meer spectaculaire bekeringen ben je er niet, het geloof moet georganiseerd worden, in de kerk, met een structuur, met gezag. 

Zo reisde hij naar Rome, stichtte hij kerken en werd zelf bisschop. 

Dat is een deel van zijn “succes”, zijn overtuigingskracht in combinatie met zijn organisatie talent. 

Toen ik deze week nog wat informatie over hem nalas, kwam ik ook terecht bij een kritischer artikel over deze man. We kunnen natuurlijk zeggen dat hij de mensen heeft bekeerd, maar het betekende wel dat hij voor onze voorouders heilige bomen omver hakte, hun goden belachelijk maakte. Als we met onze 21e eeuwse ogen kijken, dan zou je kunnen zeggen; hij had weinig respect voor mensen met een andere overtuiging. 

Dat zouden we nu niet meer zo doen, niet meer durven.

Het is goed om ons te realiseren dat we wel iets veranderd is in al die eeuwen.

Maar de overtuiging dat het christelijk geloof goed is voor mensen, en daarvoor durven uitkomen als gelovige, dat is hetzelfde gebleven. Daarom staan we vandaag stil bij St Willibrord, niet om nog eens te vertellen hoe het vroeger was, maar om ons te binnen te brengen dat ons geloof goed is voor ons, en we anderen mogen uitnodigen om met ons mee te doen. 

En St Maarten die als soldaat een stad intrekt, door een zwerver wordt aangesproken, zich laat aanspreken door de zwerver, en zijn jas met hem deelt. Hij doet wat Jezus zegt in het evangelie: ik was naakt en jij kleedde mij. 

St Maarten mocht het 's nachts in zijn droom beleven; Hij heeft de Heer zelf gekleed!

Dit is de grondtoon van het evangelie; delen wat we hebben met wie het nodig heeft!

Terecht is St Maarten een heilige die ons nog steeds inspireert, hoewel je je kunt afvragen of een enorme doos snoep die de kinderen bij elkaar bedelen, nu de meest verstandige manier is om een heilige te eren, maar goed, één keer per jaar moet een dergelijke traditie kunnen. 

St Willibrord en St Maarten, 2 verkondigers van het evangelie, allebei op hun eigen manier!

De lezingen van vandaag gaan ook over verkondigers van het evangelie, die zijn prachtig gekozen bij de gedachtenis van St Willibrord.

Eerst Jesaja: Hoe welkom is de vreugdebode die over de bergen komt aangesneld!

Want hij verkondigt redding en vrede!

En die boodschap is van harte welkom! 

Dat is wat mensen willen horen: redding en vrede! 

Dit geldt voor de mensen voor wie Jesaja profeteerde, 

en voor de mensen aan wie Willibrord zijn boodschap verkondigde

en natuurlijk precies hetzelfde voor ons; 

wat horen we liever dan een boodschap van redding en vrede!

De brief aan de Hebreeën; over het in ere houden van de leiders!

Niet omdat de leiders en verkondigers zulke beste mensen zijn, maar omdat hun bóódschap zo goed is.Omdat zij verkondigen wat Jezus Christus ook al heeft verkondigd: redding en vrede! Gods liefde! 

Met een oproep aan de gelovigen om vooral voor ogen te houden waar redding en vrede wordt verkondigd en waar niet. 

Wat vreemdsoortige leerstellingen zijn, dat is vals 

Waar genade wordt verkondigd, dat is de ware leer.

In het evangelie lezen over de Heer die naar het buitenland gaat, 

zijn bezittingen aan zijn knechten toevertrouwd, 

de een wat meer dan de ander, 

en na verloop van tijd vraagt hoe het de knechten vergaan is. 

De eerste knecht heeft hard gewerkt met de 5 talenten, en er behoorlijk winst mee gemaakt, nog eens 5 talenten. Een compliment waard.

De tweede knecht heeft ook hard gewerkt, 

hij begon met 2 talenten, maar verdiende er toch ook 2 bij. 

We kunnen ons zo maar voorstellen dat St Willibrord en St Maarten wel zo'n knecht met 5 talenten uit de gelijkenis zouden kunnen zijn. Ze hadden veel talenten van hun Heer gekregen, allebei op hun eigen manier, en wat hebben ze gewoekerd met die talenten.  

Ik kan nu natuurlijk de preek afronden met een oproep aan ons allen om net als Willibrord en Martinus te woekeren met de talenten die God ons heeft toevertrouwd.

Of je nu veel of weinig talenten hebt, zet je in voor Gods Rijk en je zult beloond worden!

Maar dat vind ik te gemakkelijk, want ik zit nog in m'n maag met die derde knecht.

1 Talent kreeg hij maar, blijkbaar waren de verwachtingen niet zo hoog.

Hij begraaft zijn talent, bewaart het goed, en geeft het terug aan zijn heer bij thuiskomst. 

In ieder geval is hij het talent niet kwijt geraakt. Dat is al prijzenswaardig.

Of niet. 

Want de Heer heeft weinig begrip voor deze knecht.

Slechte en laffe dienaar! 

Je wist dat ik maai, waar ik niet gezaaid heb, je wist dat ik oogst waar ik niet gepland heb, dan weet je ook dat ik iets anders van je verwacht!

Wat neemt de Heer hem kwalijk?

En bij het beantwoorden van deze vraag, komen we op de kern van deze gelijkenis;

de Heer neemt hem kwalijk, nee, niet dat hij lui is geweest, maar dat hij bang is geweest!

Uit angst besloot de knecht het talent te begraven.

Uit angst kon de knecht niets doen met zijn talent.

Angst heeft hem verlamd.

Angst voor het oordeel.

Angst voor de Heer.

In Trouw stond deze week een interview met een meneer die een protestbrief heeft geschreven aan de protestantse synode. 

Ik heb begrepen dat deze brief na jarenlange procedures gisteren aan de orde is geweest.

Het gaat de meneer om angst, daarom noem ik het hier. 

Hij wil dat de protestantse kerk verklaart dat de hel niet bestaat, 

of in elk geval dat bij het oordeel mensen niet naar de hel gaan. 

Hij zegt: mensen zijn bang gemaakt met de hel, met het oordeel.

En dat kan niet de bedoeling zijn van het evangelie.

Dat is haaks op de boodschap van de vreugdebode; redding en vrede!

En hij vraagt de protestantse synode dat uit te spreken. 

Ik weet nog niet wat de uitslag is van de synodale vergadering, ik moet zeggen: ergens heeft die man wel gelijk. Als mensen bang worden gemaakt, is dat niet christelijk, niet Bijbels. 

Als mensen bang worden, angstig worden voor God, dan zit je op de verkeerde weg.

Dan maak je mensen tot die derde knecht, die verlamd van angst, zijn talent begraaft, en afwacht, in de piepzak zit voor zijn heer, en intussen niets doet. 

Dat is geen christelijk leven!

Dan sla je de plank mis want dat is geen de boodschap van redding en vrede.

Het gaat in de kerk over redding, over heil, over vrede, over genade.

Daarover gaat het, voor Willibrord en voor Martinus, voor ons, 

en voor de mensen op de wereld, en dat blijft alle eeuwen door hetzelfde.

In de Naam van de Vader, en de Zoon en de Heilige Geest.

Amen. 

Laat ons in vrede bidden tot God onze Heer,

Heer, wij bidden U voor mensen die leven in angst, in angst voor U misschien.

Wij bidden U voor mensen die zijn opgevoed met angst voor U, voor Uw oordeel.

Voor wie de Bijbelse boodschap geen vreugdevol verhaal was. Maar een manier om mensen klein te houden. 

Wij bidden U voor wie beschadigd is in Uw Naam

Laat ons bidden

Heer, wij bidden U voor wie er op uit trekken in uw Naam, de eeuwen door.

Voor mensen in zending en missie, en ontwikkelingssamenwerking.

Mensen die in Uw Naam, of terwille van de mensen, zich verantwoordelijk weten,

soms zelfs offers brengen omdat ze geraakt zijn door de vragen van anderen.

Wij bidden U dat ze geïnspireerd en hoopvol hun werk mogen doen.

Laat ons bidden

Heer, wij bidden U voor ons als uw kerk,

voor ons als uw gelovigen.

Dat wij uitstralen dat Uw boodschap een goede boodschap is voor mensen, 

dat wij mogen opleven door uw woord, onze talenten inzetten  om dat Woord verder te brengen, allemaal op onze eigen manier in onze eigen omgeving

Laat ons bidden

Heer, wij bidden U voor deze wereld, vooral voor mensen die weinig goeds verwachten.

Voor mensen die zoveel teleurstellingen hebben ondergaan.

Voor mensen die lijden omdat er oorlog wordt gevoerd, en helemaal als dat gebeurt op godsdienstige gronden. Heer, zo kan geloof toch nooit bedoeld zijn, dat er vrede komt in deze wereld. 

Laat ons bidden

Heer, wij bidden U omdat voor alles waar we bang voor zijn, 

en waar we ons zorgen over maken. Voor de mensen bij wie we ons betrokken bij voelen.

Als we ons zorgen maken over ouders die ouder worden en misschien zorg nodig hebben, als we betrokken zijn bij onze kinderen of kleinkinderen die een eigen weg moeten zoeken, Als we weet hebben van vrienden of vriendinnen, buren of anderen van wie het leven zwaar is geworden...

Heer, wij bidden U voor de mensen die zijn ingegaan in Uw heerlijkheid.

.

.

Joke Kolkman

  

 

Oud-Katholieke Parochie St. Willibrordus, Arnhem | Site techniek: SyncCMS